TARIMSAL SULAMA HAKKINDA BİLGİLER

          Dünya coğrafyasında var olan üretim kaynaklarının giderek azaldığı ve bu durumun önemli bir sorun haline dönüştüğü görülmektedir. Dünya nüfusundaki artış, toplumların insan hayatıyla doğrudan ilgisi olan beslenme ihtiyaçlarını karşılamakta sıkıntılar çekmelerine yol açmıştır. Tüm dünyada olduğu gibi gelişmekte olan ülkemizde hızla artan nüfusumuzu bugün ve gelecekte besleyebilmemiz için tarımsal üretimi geliştirmek ve hızlandırmak zorundayız.
 

          Ülkemizde tarımsal üretime açılacak yeni araziler kalmadığı gibi birim alandaki verimi artırmak için her damla suya ihtiyaç vardır. Ülkemiz su zengini bir ülke olmamasının yanı sıra su kaynaklarının yalnızca %25'ini kullanabilmektedir. Yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının geliştirilip değerlendirilmesi 22 milyon çiftçimizi yakından ilgilendirmektedir.

          Doğal kaynakların tarım teknolojisinde kullanılması sulama sistemlerinin gelişmesine zemin hazırlamıştır. Sulama sistemleri uygun bir zamanda ve uygun bir metotla kullanıldığında çiftçinin, toprağın ve bitkinin dostu olabileceği gibi bilinçsiz kullanıldığında düşmanıdır.

DAMLA SULAMA NEDİR?
 

          Sulama suyunun kapalı borular içinde taşınarak filtre edilip süzüldükten sonra damlatıcılar sayesinde bitki kök bölgesinde veya toprak yüzeyine damlalar halinde verilmesidir. Bitkinin su ihtiyacı karşılanırken, bitki fazla su stresine sokulmadan daha sık aralıklarla ve daha az su verilerek uygulanan tek sistemdir.

          Damla sulama sistemiyle bitki sırası boyunca ıslak bir şerit elde edildiğinden mevcut sulama suyundan en iyi şekilde yararlanılır.

          Sulama suyu bitkilere, toprak yüzeyine serilmiş ya da toprak içine 15-30 cm. gömülmüş olan plastik borular sayesinde verilmektedir. Damlatıcılar lateral denilen bu plastik borulara bitkilerin ihtiyaçlarına göre belirli aralıklarla yerleştirilirler. Damlatıcılar sulama suyunu saatte birkaç litrelik bir debi ile toprağa damlatırlar.

DAMLA SULAMANIN AVANTAJLARI

• Her çeşit alanda rahatlıkla sulama sağlar.

• Suyun kontrolü sayesinde yüksek tasarruf sağlar.

• Her çeşit bitkiye eşit miktarda ve aynı zamanda su gitmesini sağlar.

• Sulama sırasında oluşan buharlaşma, sızma ve toprak yüzeyindeki akış nedeniyle ortaya çıkan kayıpların en az seviyeye inmesini sağlar.

• Rüzgar hızına bağlı kalmaksızın gün içinde herhangi bir saatte sulama imkanı sağlar.

• Aynı miktar su ile daha fazla alanın sulanabilmesini sağlar.

• Toprağın yüzeyi kısmen ıslatıldığından yabancı ot kontrolünde kolaylık sağlar.

• Toprak yüzeyinin büyük bir bölümü ve yapraklar kuru kaldığından hastalık ve zararlılarla kolay mücadele olanağı verir.

• İstenildiği zaman tarla içine girilip tarımsal faaliyetlere devam edebilme rahatlığı  sağlar.

NEDEN DAMLA SULAMA ?

• Daha düşük basınç gereksinimleri

• Birim alan için daha düşük su akımı

• Gübre ve ıslah edici kimyevi maddelerin uygulanması için idealdir

• Tuza çok hassas olmayan bitkilerin sulamasında tuzlu suylada kullanılabilir

• Yüksek verim, yüksek kalite

• Bitki büyümesinde hız, daha fazla ürün

• Erken hasat, nadastan kolaylık

• İşçilik, enerji ve zamandan tasarruf

          Su, işçilik ve arazi hazırlama masrafları arttıkça diğer sulama metotları yerine damla sulama sistemi ekonomik yönden önemli faydalar sağlayan bir sistemdir. Ekonomik yönden yüksek değeri olan başlıca ürünlerin yetiştirilmesinde, sıra bitkilerinde, meyve bahçelerinde, açık ve kapalı sera alanlarında kolayca uygulanabilir. Parkların, karayollarının, ticari tesislerin ve konutların çevre düzenlenmelerinde damla sulama sistemi son derece rahat bir sistemdir.

DAMLAMA SULAMA BORUSU TİPLERİ

Damla Sulama Borusu / Yassı
         Toprağa en yakın damla sulama borusudur. En önemli özelliği sulamanın zor olduğu engebeli arazilerle, uzun tali hatların gerekli olduğu sistemlerde rahatlıkla kullanılması, çok daha kolay taşınıp serilebilmesidir. Kolay toplanır, kolay depolanır.

          Sulama kanalları borunun bir parçası durumundadır. Daha düşük işletme basıncıyla daha etkili bir damlama sağlamaktadır.

Damla Sulama Borusu / Damlatıcılı

          Labirent tipli şekillendirilmiş damlatıcılara sahip son teknoloji ürünü damla sulama borularıdır. Damlatıcılar boru içine üretim sırasında yerleştirilmiş olup borunun bir parçası durumundadır.

          Labirent damlatıcılar dikişsiz bir boru çekimini sağlarken sürtünme kayıplarını ortadan kaldırır. Birbirlerine 180 derece açı ile yerleştirilmiş iki filtre giriş eleği sayesinde tortu ve kimyasalların neden olduğu kalıntıları önler. 180 derecelik iki damlama deliği, yosun oluşmasını, kum ve mineral parçalarının neden olacağı tıkanmaları minimize eder.

SULAMA SİSTEMİ KURULURKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Bitkilerin su ihtiyaçları; Çiçek, çalı ve ağaçlar gibi değişik bitki gruplarının su ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Bu nedenle, öncelikle çim alan metrekareleri ve bitki tür, adet ve büyüklükleri tespit edilmelidir.

Bitkilerin yetişme ortamı; Bitkilerin su ihtiyacı hesaplanırken, bulunduğu yetişme ortamının gölge, yarı gölge veya güneşli olması dikkat edilecek diğer önemli bir kriterdir.

Toprak yapısı; Toprağın su geçirgenliği, toprak yapısının kum, kil yada balçık özellikte olmasına bağlı olarak değişeceğinden, bitkiler ve çim alanın ihtiyacı olan suyun ne kadar sürede toprağa verileceği hesaplanmalıdır.

Taban suyu; Yer altı sularının toprağın yapısına bağlı olarak bitki ana köklerine yaklaşması, kök çürüklüğünü ortaya çıkartacağından, bitki materyallerinin bulunduğu alanda taban suyu analizi tespiti yapılmalıdır.

Drenaj; Toprak yapısına bağlı olarak daha önceden alanda bir drenaj altyapısının gerçekleştirilmiş olup olmadığı incelenmeli ve drenaj altyapısı kesinlikle gözardı edilmemelidir.

Toprağın Ph+ yapısı (Asit ve Bazik); Toprağın Ph+ testi yapılmalı, bulunan değerlere bağlı olarak sulama suyuna ilave edilecek minerallerle toprağın asit veya bazik dengesi sağlanmalıdır.

Toprağın Tuzluluk yapısı; Toprağın mineral değerleri dikkate alınmadan yapılan sulama, alt seviyelerdeki tuzun yukarı çıkmasına sebep olabileceğinden doğru sistem seçimi için toprak tuzluluk oranı tespit edilmelidir.

 
Su Kaynağı; Sulama suyunda bulunan ve negatif etkiye sahip mineraller bitki sararmaları hatta ölümlerine sebep olacağından su kaynağından örnekler alınarak sulamaya uygun olup olmadığı incelenmelidir.

Pompa basınç ve su harcaması; Sulama sistemi bitki materyallerinin su ihtiyaçlarının bilinmesi yanında, kullanılan ürünlerden kaynaklı olarak ta teknik bir iş olduğundan, sadece sulama başlıklarının çalışması, sistemin homojen ve doğru oranda su verebildiği anlamına gelmez. Bitkilere ihtiyacı olan suyu verecek ürünlerin her birinin basınç kayıpları hesaplanarak su harcamalarına bağlı sistem altyapısı oluşturulmalıdır.